NHẬT KÝ CÁ SẤU – Khâu Diệu Tân – Tố Hinh dịch

Nhật ký cá sấu viết về đề tài đồng tính nói chung và đồng tính nữ nói riêng đậm chất hiện sinh. Tuy không phải tự truyện, nhưng nó cũng gần như một cuốn tiểu thuyết tự sự của tác giả. Những khát khao kìm nén, những đớn đau khi cố gắng gọt giũa mình cho vừa với “lốt người”, những cảm thức sa đọa và băng hoại của “Tôi”, xét trên nột khía cạnh nào đó, cũng chính là nỗi niềm của Khâu Diệu Tân trước xã hội còn nặng nề định kiến và ác ý với người đồng tính ở thập kỷ 80 – 90 của thế kỷ trước.

Nhật ký cá sấu “cuốn người đọc vào thế giới nội tâm của một người đồng tính nữ trẻ tuổi quẫy vùng trong những rào cản chống lại căn tính queer của chính mình”. Khâu Diệu Tân cũng chính là nhà văn đồng chí đầu tiên dám tuyên ngôn trên văn đàn Đài Loan “Tôi là một người con gái yêu con gái”. Nhật ký cá sấu xuất bản với tên thật của cô “như một cách khiêu chiến xã hội Đài Loan mới dần cởi mở sau hơn ba thập kỷ nằm dưới thiết quân luật và những giá trị cổ điển (bảo thủ) kiểu Quốc Dân Đảng”.

Vậy tại sao cuốn sách lại có tên là Nhật ký cá sấu? Theo nhà nghiên cứu văn học Lý Ái Mỹ thì “Lai lịch con cá sấu ấy như sau: trong một vụ ồn ào khét tiếng nhất Đài Loan xảy ra năm 1993, phóng viên của một đài truyền hình đã trà trộn vào quay lén một quán bar đồng tính nữ rồi phát tán trên truyền hình, khiến nhiều nạn nhân bị gia đình và xã hội phát hiện, khiến hai nữ sinh theo học chung trường nữ trung học với Qiu Miaojin tự vẫn. Nhật ký Cá sấu ra mắt năm 1994, dùng tạo hình nhân vật cá sấu kể câu chuyện nhà nhà người người phát điên đổ xô đi truy tìm cá sấu, một bản sao trào phúng (mimicry) đầy đủ từ bản tin truyền hình, ý kiến chuyên gia kiêm docudrama cosplay nghiêm túc đạo mạo lên án làn sóng bài đồng tính lan rộng khắp xã hội Đài Loan thập niên ” “Mỗi lần xuất hiện, cá sấu lại khiến cả xã hội bấn loạn…” và “đồn thổi về người đồng tính nữ trong xã hội Đài Loan thời đó, những cá thể luôn bị xem như quái vật phải dè chừng. Lẽ vì vậy mà con cá sấu phải mặc trang phục con người, phải từ bỏ món bánh su kem yêu thích sau khi có tin đồn đây là món yêu thích của cá sấu, sống náu mình trong tầng hầm ngày ngày xem TV ôm ước mơ tìm gặp những con cá sấu khá”